«Қазақ» және «Қырғыз» этнонимдері туралы пікірталас: «Идел» газетінің беттеріндегі дореволюциялық пікір алмасу
Ғылыми мақала
DOI:
https://doi.org/10.65076/Кілт сөздер:
Қырғыз, Қазақ, Этноним, Пікірталас, Газет, Астрахан губерниясы, «Идель» газеті, Бөкей ордасыАңдатпа
Бұл мақалада 1907-1914 жылдары араб жазуымен шыққан «Идел» мұсылман газетінен бірқатар материалдардың аудармасы беріліп, ғылыми айналымға енгізілді. 1911 жылдың соңы мен 1912 жылдың басында жарияланған жазулар қарастырылды. Бұл материалдар Ақмола облысынан шыққан қазақ мұғаллимы Хасан Әли ефенді мен Астрахан губерниясы құрамында болған Ішкі Бөкей ордасындағы қазақтар арасында тұрған, мішәр текті татар журналисі Қайюм Құлаткиниң арасындағы пікірталас болып табылады. Пікірталастың тақырыбы – Кіші жүздегі Бөкей қазақтарына «қазақ» және «қырғыз» этнонимдерін қолданудың қажеттілігі немесе қажетсіздігі туралы. Пікірталас барысында қарсы пікірді жоққа шығару және өз көзқарасын дәлелдеу мақсатында әртүрлі дәлелдер мен пікірлер айтылады. Жұмыстың қорытынды бөлімінде автор қарастырылған материалдардан пайдалы этнографиялық деректерді, атап айтқанда, қазақ халқының Кіші және Орта жүздерінің кейбір руларының шығу тегі мен тарихи тамыры, сондай-ақ орыс және түркі-мұсылман, әсіресе қазақ саясаткерлері, шарқтанушылары және қоғам қайраткерлерінің «қазақ» пен «қырғыз» этнонимдерін қолдануының эволюциясы туралы қорытындылар жасайды.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Әдебиеттер тізімі
Makhsutov A. K. Analysis of the publication in the newspaper "Idel". I Umerov readings: The relevance of A. I. Umerov's impressions in the modern world. Astrakhan: representation of DUMACHR in the regions of the Lower Volga region. Makhachkala: ALEF, 2021— pp. 37-41.
Newspaper "Idel", No. 401 for January 11, 1911
Newspaper "Idel", No. 375 for August 5, 1911
Newspaper "Idel", No. 422 for January 27, 1912
Newspaper "Idel", No. 377 for August 12, 1911
Newspaper "Idel", No. 405 for November 29, 1911
Newspaper "Idel", No. 409 for 13 December 1911
Newspaper "Idel", No. 422 for January 27, 1912
Newspaper "Idel", No. 443 for April 10, 1912
Newspaper "Idel", No. 452 for 11 May 1912
Newspaper "Idel", No. 454 for 18 May 1912
S. Saifullin. "Let's say Kazakh – Kazakh, let's correct the mistake." Newspaper "Enbekshi Kazakh", 9.12.1923
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2025 А. Максутов
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Дүние жүзінде.
